Voleybol Terimleri
Ace:
Servisle atılan topa müdahale edilememesi sonucu rakip yarı alana değmesi.
Açı Kapatma:
Birlikte bloğa çıkılmaması durumunda voleybolcuların kendi görev alanlarını kapatma durumu.
Açık Top:
Fileden uzakta ve arka alanın hücum çizgisine yakın bölümünde kurulan,rakibin blok zamanlamasını bozmayı amaçlayan oyun.
Adam Adama Blok:
Bloktaki oyuncuların her birinin bir hücumcuyu karsılama durumu.
Aktarma:
Topu baska bir oyuncuya yollama.Pas.
Aktif Blok:
Bloktaki oyuncuların ellerinin filenin öbür tarafına geçmesi.
Alan Savunması:
Arka hatta yer alan oyuncuların oyun alanı çizgileri içinde parselleyerek yer paylasımı yaptığı savunma.
Alçak Pas:
Smaçöre hücum pasının alçak atılması.
Alçak Pozisyon:
Yere yakın bir vaziyette sekil alma.
Aldatmaca:
Bos sıçramalar ve dizilis aldatmacaları ile rakibi kandırmaya çalısma.
Altı –İki:
Voleybolda iki oyun kurucu ve dört vuruculu taktik sistemi.
Alttan Servis:
Servisçinin topu bel hizasından biraz yukarı atıp elini açarak veya yumruk yaparak attığı servis.
Anten:
Ağa her iki yanına takılı olup topun yan çizgilerden geçis sınırını belirleyen çubuk.
Arka Dublaj:
Arka alana gelecek topları bekleme.
Arka Orta:
Derin smaçları karsılamayı orta arka hat oyuncusu ile sağlamaya çalısan savunma hareketi.
Arka Orta Dısarıda:
Arka orta hat oyuncunsun dip çizgiye yakın bölgede topu karsımasını ve diğer iki arka oyuncusunun içeri girerek hücuma katkıda bulunmasını amaçlayan oyun sistemi.
Arka Orta İçeride:
Basat kısa ve plase vurusları karsılama amacı tasıyan ve bu amaçla arka orta oyuncusunun fileye yaklastığı bir çesit defans kurgusu.
Arkadan Kısa:
Pasörün basının arkasından aktardığı kısa pas.
Asansör:
Hücumda kısa pasa sıçrayan smaçör inerken diğer oyuncunun yükselerek atağa kalkması.
Asya Voleybolu:
Kısa boy dezavantajını giderme amacıyla bol file önü oyunlara dayalı voleybol türü.
Avantaj Top:
Smaç vurulması gereken topa plase pas yöntemi ile vurup karsı takıma hücum için yeterli imkan sağlayan pas.
Ayak Hatası:
Servis sırasında oyun alanına veya servis alanı dısına basma.
Balans Smaç:
Hücumdaki oyuncunun kollarını omzunu çevirmek suretiyle arkadan getirip topa vurması.
Balans Uçan Servis:
Servis atan oyuncunun topu önüne atarak avuç içi gergin elle topa vurması seklindeki servis.
Bant:
Filenin yan ve üst sınırlarında bulunan beyaz renkli kısım.
Basma:
Blok yapıp topun rakip yarı alana düsmesini sağlama.
Bas Hakem:
Özel bir yüksek yapıda ayakta duran maçın birinci önem sırasındaki hakemi.
Baslangıç Pozisyonu:
Bir takımın sete baslarken önceden hakeme iletilmis sahaya yayılıs düzeni.
Bes-Bir:
Bes oyuncunun smaçör,kalan diğer oyuncunun da oyun kurucu olarak yer aldığı taktik.
Birinci El:
Servis karsılama,oyun kurma ve hücum gibi bir takımın attığı servisten bir sonraki servise kadar yaptığı tüm hareketler.
Birinci El Hücumu:
Servis karsılandıktan sonra yapılan hücum vurusu.
Birinci Tempo:
Bir zamanlama hareketi hızlı hücumcunun top pasörün elinden havalanmadan sıçrayıp topu beklemesi.
Blok:
Rakip oyuncunun vurduğu topu file üzerindeyken karsılama,geri gönderme.
Blok Arası:
Gerek blok oyuncuları arasında, gerekse arka defans oyuncuları arasında rakip hücum ederken olusan bosluklar.
Blok-aut:
Blokla karsılanan topun rakip yarı alan yerine dısarıya çıkması.
Bos Bırakma:
Oyun kurucunun kendi hücum oyuncusunu nispeten zayıf gördüğü rakibin bir defans oyuncusu üstüne yönlendirecek sekilde oyun kurması.
Bos Top:
Hücum oyuncusu file üzerinde smaç yaparken rakibin blok yapmaması veya yapamaması.
Çapraz Hücum:
Hücumda filenin bir yanından rakip alanının karsı yan çizgisine doğru yapılan hücum.
Çapraz Oyuncu:
Bir voleybolcunun karsı pozisyonunda yer alan oyuncu.
Çift Vurus:
Topa aynı oyuncu tarafından art arda iki kez vurulması.
Çizgi Hakemi:
Sahanın içine veya dısına düsen topları takip eden yardımcı hakem.
Çoklu Hücum:
Sadece dıs smaçörlerle hücumun dısında çesitli alternatifleri deneyen hücum çesidi.
Defans Uzmanı:
Hücuma pek katkıda bulunmayan ve kısa boylu da olabilen arka alan oyuncu-su.Bu tür oyuncular topu karsılayıp oyun kurmayı amaçlarlar.
Derin Çapraz Smaç:
Rakip yarı alanın çaprazdan en uzak kısmına giden vurus.
Dik Smaç:
Genellikle hücum çizgisinin önüne düsen vurus.
Direkt Hata:
Bir oyuncunun topu hiç kimseye değmeden hatalı kullanması.
Dönüs:
Servisle beraber oyuncuların saat yönünde dizilis değistirme durumu.
Dört-İki:
Pasörün ön hattaki oyunculardan biri olduğu iki oyun kuruculu oyun sistemi.
Dublaj:
Bloğa çıkan takım arkadasından seken topları kurtarmayı amaçlayan hareket.
Dudak Okuma:
Rakibin smaçlarının nereye gideceğini tahmin ederek birçok kez topu kurtarma.
El Üstü Sektirme:
Topu karsılamak amacıyla yere atlarken avuç içini zemine yakın tutarak topu pas olarak karsılama tekniği.
Erken Blok:
Blok yapan oyuncunun rakip oyuncunun topa henüz vurmamasına rağmen sıçraması ve rakip vurduğunda yere düsüse geçmesi.
Erke Kısa:
Hücum yapan oyuncunun pasörün elinden top çıkmadan sıçraması ve sonrasında da hücumcunun smaçla tamamlaması.
Erken Yarma:
Pasör ve bir oyuncunun alçak paslasması sonucu yere değmeye yakın topu bir baska oyuncunun alçak pas ile kurtarması.
Etkili Servis:
Rakip pasörün iyi oyun kurmasına geçit vermeyecek sekilde rakibin taktiğini bozan servis.
Fırça:
Smaçörün blok yapan oyuncuya süpürme hareketi yapması.
File:
Voleybol sahasını tam ortadan ikiye ayıran yüksekliği erkelerde 2.43m. ve bayanlarda 2.24m.olan ,gergin tutulan yüksek araç.File direkleri oyun alanı dısı sayılır.
File Hakemi:
Bas hakemin karsısındaki file direğinin yakınında duran oyunun ikinci hakemi.
File Hareketi:
Karsı takımın oyuncularını sasırtmak amacıyla hücum oyuncuları tarafından yapılan hareketler.
Fileye Temas:
Oyuncunun top oyunda iken fileye değmesi.
Final Seti:
Oyunun bitmeden önceki son seti.
Hatalı Oyuncu Değisikliği:
Oyundan çıkan oyuncunun aynı konumuna farklı bir oyuncunun girmesi.
Hatalı Pozisyon:
Oyuncuların dönüs kuralına uygun hareket etmemeleri.
Hazırlık Pozisyonu:
Bir oyuncunun servis atılırken ya da top rakipteyken bulunması gereken pozisyon.
Hızlı Hücum:
İki pasla yapılan bu hücumda smaçör,pasörün elinden çıkan topu karsı alana gönderir.
Hücum Alanı:
Savunma oyuncularının vurus yapmasının yasak olduğu,3m. çizgisi ile ayrılmıs fileye yakın bölge.
Hücum Feyki:
İki sporcunun fileye aynı anda yükselerek topa vuracak oyuncuyu saklama hareketi.
İç Dublaj:
Hücum dublajında savunma oyuncusunun fileye yakın durarak topu karsılama girisimi.
İkili Giris:
Pasörün topuna iki oyuncunun birden vurmak için hamle yapması.
İkili Kısa:
Kısa pasa pasörün arkasından ve önünden iki hücumcunun sıçraması.
İkinci El:
Karsı takım hücumundan servis olana kadar olan takım aksiyonu.
İkinci El Hücumu:
Savunma toplarıyla hücum yapma.
Japon Servis:
Dirsek kırılmadan yapılan kolun yandan geldiği ağırlığın bacaklarda olduğu servis sekli.
Jet Pas:
Sol ön köseye atılan alçak ve çabuk pas.
Joust:
İki rakibin aynı zamanda fileye teması ile doğan hata.
Kamp Atesi:
Topun üç kisinin birlikte olduğu bölgede yere değmesi.
Kanat Plonjonu:
Pozisyon zorluğundan dolayı savunma topuna dirsekle müdahale.
Karı-Koca:
İki oyuncunun birbirlerinden topa müdahale beklerken topun yere düsmesi.
Karsılama Hatası:
Bir takımın karsılanması olanaklı bir topa müdahale edememesi.
Kaydırak Pas:
Pasörden fileye yakın hücumcuya atılan bombeli pas.
Kenar Bloğu:
Rakibin hücumundan uzakta bulunan file dibindeki voleybolcu.
Kesme:
Smaçörün sert olmayan ancak etkili vurusu.
Kısa Smaç:
Top pasörün elindeyken smaçörün havada olup topa vurus için hazır olması.
Koltuk Altı:
Topun güçlü bir bloktan içeri sızması.
Kombinezon:
File önündeki türlü oyun ve taktikler.
Köse Smaçör:
Genellikle sahanın kenarından içe doğru yönelen sağ ve sol hücumcu.
Kursun Manset:
Pasöre hızlı ve yatay pas atma.
Libero:
Takımdan farklı renkte forma giyen servis atması,hücum alanına geçmesi yasak olan arka alan oyuncusu.
Manset:
İki kolun iç bölgeleri ile verilen,basparmak dısındaki parmakların bitismesiyle verilen pas.
Mansetle Oyun Kurma:
İlk topun mansetle karsılandığı oyun.
Mola:
Zorunlu veya antrenörün isteğiyle gerçeklesen kısa oyun arası.
Orta Bekleme Durusu:
Dizlerin çok hafif kırık olduğu,ellerin vücut önünde olduğu pozisyon.
Orta Oyuncu:
Hücum bölgesinin ortasında yer alan,blok olusumunu sağlayan,kısa paslara smaçörlük yapan oyuncu.
Orta Pas:
Çok yüksekten atılmayan pas.
Paralel Blok:
Kösede yapılan ve yan çizgiyi de kapsayan blok.
Paralel Giris:
4 numaralı oyuncunun 1 numaralı sahaya girmesi.
Parke Savunma:
Yere oldukça yaklasarak dirençli bir savunma örneği göstermek.
Pas:
Voleybolda iki kolu kullanarak topa dokunma.
Parmak Pası:
Genellikle oyun kurmada kullanılan eller açık durumda verilen pas.Bu pas diğer paslara göre kontrolü daha kolay olan pastır.
Pasif Blok:
Bloktaki oyuncunun ellerinin filenin kendi yarı alanına bakan tarafında kaldığı blok çesidi.
Pasör:
Topu sayı amaçlı olarak hücum oyuncularına yollayan,genellikle ön bölgenin ortasında oynayan voleybolda oyun kurucu.
Pasör Plasesi:
Pasörün topu smaçörler yerine ikinci pasta rakip yarı alana göndermesi.
Pasör Saklama:
Pozisyon hatasına düsmeden bir takımın pasörünü kendi oyuncuları içinde saklama durumu.Rakibin pasörün oyun kurmasını zorlastırıcı hareketine karsı bir harekettir.
Perdeleme:
Bir oyuncunun servis atan arkadasına kolaylık sağlamak amacıyla rakip oyuncunun görüs hattını kapatması.
Pipe:
Bir arka bölge oyuncusuna hücum hattı üzerinde hücum için olanak hazırlama kurgusu.
Plase:
Topun defanstaki bir açığa yollanması ya da bloğun üzerinden,yanından asırtma vurusu.Plase vuruslar genellikle çok sert olmayan vuruslardır.
Pozisyon:
Oyun basında belirtilen yerlere uygun sekilde sahada yer alma.Dizilis.
Pozisyon Hatası:
Hakem isaretini vermeden oyuncuların yer değistirmesi.Bu durum karsı tarafa sayı kazandırır.
Ralli:
Servis atıldıktan sonra diğer servise kadarki topun oyunda kaldığı zaman.
Ralli Sayı Sistemi:
Servis atana bakılmaksızın oyunun sayıyla sonuçlanmasına dayanan sistem
Roof:
Hücumu kesmek için çok kisiyle uygulanan blok.
Pasör Çaprazı:
Pasörün oyun kuruculuk yapamadığı durumlarda yedek oyun kurucu olarak görev yapan, sayıdan çok rakibin etkili sol smaçörünü kapatmakla görevli ön bölge oyuncusu.
Saha:
18 metre uzunluğunda 9 metre genisliğinde tam ortası bir çizgi ve file ile ayrılan,fileyi geren direklerin oyun alanı dısı sayıldığı,hücum bölgesi(3x9m.)ve arka bölge(3x6m.)diye ayrılan voleybol alanı.
Sayı Sistemi:
Her hatanın bir sayı kabul edildiği puanlama sistemi.
Sekiz Saniye:
Oyuncunun hakem isaret verdikten sonra servis kullanma için kullanabileceği azami süre.
Servis:
Dip çizginin gerisinden rakip yarı alana atılan oyunu baslatan vurus.
Servis Çizgisi:
Oyunun kısa kenar çizgileri.
Servis Geçisi:
Servisi karsılayan takımın sayı elde etmesiyle servis hakkı kazanması.
Set:
Rakibinden en az iki sayı farkla önde olup 25 sayıya ulasılması ile sonuçlanan oyun bölümü.Müsabakada 3 set alan takım galip olur.
Smaç:
Topu rakip yarı alana yüksekten ve sert olarak vurma.
Smaç Plase:
Smaç tekniğini kullanıp topa bilekten sert olmayan bir sekilde vurma.
Smaç Servis:
Topu havaya atıp düsüse geçtiği sırada sıçrayarak vurma seklindeki etkili servis atma yöntemi.
Smaçör:
Smaç yapan voleybolcu.
Step:
Rakibi aldatma ve takımına kolay hücum sağlama amacıyla bir oyuncunun hızla hücum kurgusuna girip duraklaması.
Taktik Servis:
Rakibin zayıf yönünü görüp o yönde servis kullanma.
Tasıma:
Topun oyuncuya değip durması sonucu olusan hata.
Tie Break:
Setlerin 2-2 olmasının ardından galibi belirleyen 15 sayı üzerinden oynanan set.
Teknik Mola:
Sette 8. ve 16.oyunda verilen mecburi mola.
Temas:
Topun bir oyuncuya değdikten sonra oyun çizgileri dısına düsmesi.
Tenis Servis:
Üstten servis anlamına da gelen oyuncunun yüzünün fileye dönük olduğu durumda bir elle havaya atılan topa diğer elle vurma seklinde gelisen servis.
Uçan Servis:
Topun genellikle dönmediği ve yönünün düzgün olmadığı etkili servis türü.
Yana Deplase Olmak:
Yan tarafa adımlar atarak yer değistirme.
Yatık Pas:
Hızlı olmayan ve genellikle pasör tarafından alçak paslar.
Yavas Smaç:
Topun daha fazla ivme kazandığı yavas vurus.
Yerden Smaç Plase:
Sıçramadan yere yakın bir yerden falsolu vurarak topu file üzerinden rakip yarı alana asırma.
Yüksek Pas:
Bir sonraki oyuncunun rahat top kullanmasını sağlama amaçlı yüksekten atılan bombeli pas.
Yüksek Pozisyon:
Ellerin önde hazır olduğu,dizlerin nispeten kırık olduğu bekleme durusu.
Zamanlama:
Voleybolda genellikle blok için kullanılan uygun vakit.
